Organisaties zeggen graag dat ze willen vernieuwen. Maar hoeveel ruimte geven ze werkelijk aan mensen die anders denken, communiceren en werken?

In een opiniestuk in de Volkskrant beschrijft strategisch adviseur Marco Gianotten een interessante tegenstelling. Bij incrementele innovatie — het stap voor stap verbeteren van bestaande processen — worden vaak mensen gewaardeerd die voorspelbaar communiceren, zich gemakkelijk aanpassen en goed functioneren binnen bestaande structuren en ongeschreven regels.

Maar wat gebeurt er wanneer verbeteren niet meer genoeg is?

Vernieuwen vraagt om verschil

We leven in een wereld waarin technologische ontwikkelingen, maatschappelijke veranderingen en internationale onzekerheid steeds sterker op elkaar ingrijpen. Organisaties moeten daardoor niet alleen efficiënter worden, maar ook wendbaarder, creatiever en veerkrachtiger.

Anders denken kan juist waardevol zijn. Denk aan snel verbanden leggen, patronen herkennen, creativiteit, gedrevenheid en het ter discussie stellen van regels die niet werken. Tegelijkertijd heeft iedere leider blinde vlekken. Een hoge denksnelheid, sterke focus of directe communicatie kan bijvoorbeeld ook botsen met wat medewerkers nodig hebben. Neurodivergent leiderschap is daarom niet automatisch beter of slechter. Het is anders — en vraagt, net als iedere vorm van leiderschap, om zelfkennis en mensen om je heen die aanvullen wat jij minder goed kunt.

Goed leiderschap betekent voor mij niet dat iedereen zich aanpast aan één norm. Het betekent dat je verschillen herkent, talenten benut en een omgeving creëert waarin mensen zichzelf kunnen zijn. Dat geldt voor medewerkers én voor werkgevers.

Deze video over ondernemers met ADHD, autisme of dyslexie laat mooi zien welke kwaliteiten én uitdagingen daarbij een rol kunnen spelen.

Misschien moeten we daarom niet alleen praten over leidinggeven…

Gisteren raakte ik aan de praat met mijn buurvrouw.

Ze is psycholoog, begin dertig, en zoals zoveel mensen die ik de laatste tijd ontmoet, ziet ze patronen die anderen vaak over het hoofd lijken te zien. Ze vertelde hoe ze steeds weer tegen dezelfde systemische problemen in de zorg aanloopt. Niet omdat mensen hun werk niet goed doen, maar omdat het systeem soms in de weg zit van de bedoeling.

Ze zei iets wat me raakte.

“Ik zou hier graag iets aan willen veranderen… maar waar begin je?”

Ik herken die vraag.

Soms kan één vraag meer veranderen dan honderd antwoorden. Niet: "Hoe kom ik van ADHD af?" Maar: "Waarom zou de natuur zoiets als ADHD eigenlijk hebben voortgebracht?"

Ik weet het niet. Niemand weet het zeker. Maar ik vind het een fascinerende gedachte.

Stel je een groep mensen voor, duizenden jaren geleden. Geen huizen, geen agenda's, geen scholen. Alleen een kleine gemeenschap die samen door bossen en over vlaktes trekt, voortdurend op zoek naar voedsel en veiligheid. De meeste mensen zijn gericht op de groep. Ze zorgen voor de kinderen, bereiden eten, bouwen een schuilplaats en brengen rust en structuur. Zij houden de gemeenschap draaiende.

Maar helemaal vooraan lopen een paar anderen. Mensen die voortdurend om zich heen kijken. Die elk geluid opmerken. Die een beweging in de struiken zien voordat iemand anders die ziet. Die razendsnel verbanden leggen. Die niet lang met hetzelfde bezig kunnen zijn omdat hun aandacht alweer…

Soms begint een grote verandering met iets heel kleins. Een vlag. Een gesprek. Of de moed om anders naar mensen te kijken.

Tijdens Neurodiversity Pride Day ontving de gemeente Leiden de nieuwe vlag voor de allereerste Neurodiversity Pride Week, die vanaf volgend jaar een hele week in het teken zal staan van neurodiversiteit. Een mooie symbolische stap, maar vooral een herinnering dat inclusie niet draait om één dag per jaar.

Wat veel mensen niet weten, is dat Leiden drie jaar geleden geschiedenis schreef. Als eerste stad ter wereld hees de gemeente de Neurodiversity Pride-vlag. Inmiddels wordt Neurodiversity Pride gevierd in meer dan zestig landen. Dat laat zien hoe een lokaal initiatief kan uitgroeien tot een wereldwijde beweging.

Een andere manier van kijken

Neurodiversiteit gaat over het erkennen dat ieder brein anders werkt. Mensen met bijvoorbeeld ADHD, autisme, dyslexie of hoogbegaafdheid brengen unieke talenten, inzichten en manieren van denken mee. Niet…

Er verschijnen steeds meer boeken over ADHD. Veel daarvan richten zich op de diagnose, de kenmerken of praktische tips voor het dagelijks leven. Verliefd op ADHD van Frank van Strijen kiest een andere insteek. Het gaat niet alleen over ADHD, maar vooral over de mensen die samen met ADHD leven: partners, gezinnen, vrienden en collega’s. En juist dat maakt dit boek zo waardevol.

ADHD beleef je samen

ADHD heeft invloed op veel meer dan concentratie of planning. Het speelt een rol in relaties, communicatie en de manier waarop mensen elkaar begrijpen. Soms zorgt dat voor prachtige momenten vol creativiteit, spontaniteit en humor. Soms juist voor misverstanden, overprikkeling of frustratie.

Frank van Strijen beschrijft die werkelijkheid eerlijk en zonder oordeel. Niet vanuit het idee dat ADHD “gerepareerd” moet worden, maar vanuit de overtuiging dat begrip en wederzijds inzicht de basis vormen voor sterke relaties. Het boek wil geen handleiding zijn, maar wil…

Ontdek Gek Genoeg: een platform dat schadelijk stigma doorbreekt en neurodiversiteit de norm wil maken. Je vindt er o.a. Te Gekke Professionals (ervaringsdeskundige experts), het werkgeversprogramma GekkenWerk, podcasts via Radio Koekoek, een Leipe LeesLijst vol tips én persoonlijke verhalen.

Neem een kijkje en doe mee aan een (neuro)inclusieve samenleving: https://www.gekgenoeg.org